Ara

Şantiyelerde Malzeme Zayiatı ve Önlemenin Yolları

Güncelleme tarihi: 10 Eki 2018


Şantiyelerde Malzeme Zayiatı ve Önlemenin Yolları

“Malzeme zayiat hesabı”şantiyelerde iş sorumlularına sorulmasına alışık olmadığımız konular arasında. Bu yüzden, bugün için şantiyelerde ne oranda malzeme zararı olduğu belgelendirilemediği gibi buna kaydedeğer bir önem verilmediği görülüyor.

Ancak şantiyelerdeki iş bitimlerinde şantiyelerden merkeze yapılan iadelerin çokluğu ile gereksiz veya yanlış imal edildiği ya da hasara uğratıldığı için kullanılmayan mamul ve yarı mamullerden ve de kullanılmamış iadelerin adeta hurda durumlarından, bu zayiatın var ve de büyük olduğunu rahatça söyleyebiliriz.


Şantiyelerde Malzeme Zayiatı

Herhangi bir imalâtta, kabaca yüzde 70-80’inin malzeme olduğunu kabul eder ve -biraz abartarak- bunda da yüzde 20 zayiat verdiğimizi varsayarsak, genel imalât bedelinin yüzde 15’ini, yani hemen hemen tüm işçilik tutarının yarısını aşan rakamlarla karşılaşırız. Sadece bu kaybı ya da hiç olmazsa yarısını önlemenin bile bir şantiyeyi ziyandan kâra geçirebileceği düşünülürse, bu konunun kapsamı ve önemi daha iyi anlaşılır. Böyle olduğuna göre konunun üzerinde önemle durulması ve gereken önlemlerin alınması da şart oluyor.

Öte yandan bu zarar hesaplarının sürekli yapılması geleceğe bir ışıktır. Nerelerde ve ne kadar zayiat yapıldığının bilinmesi, yeni teklifler için fiyat oluşturmada önemli yararlar sağlayacaktır.


Tecrübesizlik nedeniyle farkına varılamayan zayiatın önlenebilmesi için, öncelikle onun nereden ve nelerden oluştuğunu bilmemiz gerek. Şantiyelerdeki malzeme hasarı genellikle:

• Teslim alma, depolama ve korumada özensizlik,

• Kullanmada israf,

• Hatalı imalât kayıpları

olarak üç ana kalemde toplanmaktadır. Sıra ile açıklayalım:


Şantiyelerde Malzeme Zayiatı

Teslim Alma, Depolama ve Korumada Özensizlik

a) Şantiyelerdeki malzeme zayiatının çoğu, hiç olmaması gereken yerde, daha teslim almada başlıyor. Noksan, kalitesiz ve de yanlış teslim almalarla, şantiyenin gider hanesini kabartmamak için demir, sac vb. malzemeyi kesinlikle tartarak; adetle belirli malzeme ve teçhizatı sayarak ve kesinlikle irsaliyeye göre kontrol ederek; kum, çakıl, mıcır, taş vb. malzemeyi, daha boşalmadan kamyonda ölçerek teslim almalı; kazan, tank, hidrofor vb. ağır ya da diğer nazik malzemenin taşıtlardan indirilmesinde hasara uğramamalarına özen gösterilmelidir.


Mesai saati dışı, göz kararı malzeme teslim alınmamalı; sevklerde nakliyeciler, malzemeyi şantiyeye ancak mesai saati içinde teslim edebileceği hususunda gereğince uyarılmalıdır.


Şantiyelerde Malzeme Kayıpları