Ara

Jeotekstillerin Uygulama Alanları

Güncelleme tarihi: 1 Eki 2018



Jeotekstillerin; Jeosentetik Araştırma Enstitütüsü (The Geosynthetic Research Institute, GRI) tarafından belirtilen en az 80 spesifik uygulama alanı bulunmaktadır. İnşaat mühendisliğinde, toprak içerisinde veya toprakla temas halinde kullanılan membranlar, “jeosentetikler” olarak adlandırılmaktadır. Bu terim, jeotekstilleri, plastik ızgaraları ve ge-çirgen olmayan membranları kapsamaktadır.

Jeosentetiklerin içinde en önemlilerinin, jeotekstiller olduğu kabul edilmektedir. Jeotekstiller, sonsuz veya kesik lifler şeklinde veya dokuma, örme ve non-woven kumaşlar şeklinde olabilmektedir.

Kullanım amacına göre, jeotekstillerin en önemli performans özellikleri çekme, yırtılma, delinme dayanımı, su, hava, yatay su geçirgenliği, ısı yalıtımı, v.b. özelliklerdir ve bu özellikler malzemenin gözenek boyutu, kalınlık, gramajıyla da ilgilidir.


Jeotekstiller, ayırma, filtrasyon, drenaj, takviye, erozyon kontrolü ve koruma amaçlı kullanılmakta olup, sınırsız uygulama alanına sahiptirler. Jeotekstillerin uygulama alanları; yol inşaatları (kalıcı ve geçici yollar, yol genişletme, asfalt yenileme), park alanları, hava alanları, demiryolları, bina inşaatları, temeller, taban betonları, teras çatılar, zemin uygulamaları, depolama alanları, spor sahaları, hidrolik yapılar, kıyı koruma yapıları, barajlar, liman inşaatları, suni göletler, çöp ve atık depolama alanları drenaj ve filtrasyon sistemleri olarak sıralanabilir.



Jeotekstillerin sağladığı mekaniksel özellikler mukavemet, takviyelendirme, ve elastikayettir. Ürünün mukavemetli olması yüksek mukavemetli lif kullanımı yanında tekstil yüzeyinin üretim teknolojilerine ve doku yapısıyla da yakından ilgilidir.

Jeotekstillerin dokunmuş, ısıyla birleştirilmiş, iğneleme ile sabitlenmiş, örme ve doğrudan toprak karıştırılmış elyaflar olmak üzere beş temel tipi vardır. Non-woven malzemenin en önemli avantajı dokuma malzemeye göre daha homojen yapıda olması ve böylece her bölgesinin filtrasyon amaçlı kullanılabilmesidir. Dokuma malzemede ise iplikler akışı engellemektedir. Çoğunlukla iğnelenmiş dokusuz yüzeyleri kapsayan dokusuz jeotekstiler ve yol boyunca yeraltı drenaj yüzeylerinde, nehir yataklarında, hava alanlarının ve atletizim sahalarının altında kullanılmaktadır. Aynı zamanda kanalizasyonların alt yüzeyinde, arazi ayırımında, sürekli erozyon kontrolünde ve arazi doldurmada jeomembran kaplama malzemesi olarak da uygulanmaktadır.




Dokuma jeotekstiller; monofilamentler, multifilament-ler ve yarılmış filmlerden üretilir. Yarılmış filmden dokuma jeotekstiller, su geçirmeyen bu film tabakalarının kesilip da-ha sonra elde edilen bantların dokunmasıyla elde edilmek-tedir. Bu kumaşlar en ucuz dokuma kumaşlardır ve genellikle yol stabilizasyonu ve ayırmasında uygulanmaktadır. Multifilament kumaşlar ince ve kesiksiz filamentlerin bir araya getirilip bükülmesiyle elde edilir. Bu jeotekstillerin özel bir kullanım alanı olup, genellikle takviye gerektiren yerlerde kullanılmaktadırlar8. Toprak dolgularında, uzun dönemli performanslarını devam ettirmek zorunluluğu olan yerlerde jeotekstillerin ayırma amacıyla kullanımıyla stabil bir koruma sağlanabilirken, aynı zamanda dik kenarlı demiryollarının, yolların ve setlerin inşasına çevreyi de koruyarak olanak vermektedir.




Jeotekstil kompozitleri; dayanım ve elastikiyet özelliğiyle yol ve tünel yapımlarında, kıyıları sağlamlaştırma amacı gibi çok farklı uygulamalar için kullanılmaktadır. Jeotekstillerin drenaj amacıyla kullanımına bu malze-menin uzun yıllar gömülü